Kayıtlar

Eylül, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Karadeniz’in Unutulan Su Mühendisliği: Rumlardan Kalan Yeraltı Drenaj Kanalları ve Heyelanı Önleyen Atalar Bilgeliği

Resim
  Toprağın Altındaki Bilgelik: Unuttuğumuz Su Yolları 2000’li yılların başıydı. Trabzon’un Çarşıbaşı ilçesine bağlı Yeniköy’de patates tarlamızı yeni dikim mevsimine hazırlıyorduk. Ben, annem Ayşe ŞERAS ve eniştem Metin KISAKOL… Toprak eğimliydi. Yıllar içinde yağmur ve erozyon toprağın bir kısmını aşağıya taşımıştı. Annem bu yüzden bize uzun ağızlı kazmalar verdi. “Derin kazın,” dedi. “Toprağın altı sıkışmıştır.” Kazmayı toprağa vururken sert bir şeye denk geldim. Büyükçe bir taş… Ama öyle sıradan bir taş değildi. Ne kadar uğraşsam da yerinden oynamıyordu. Eniştemin yardımıyla kazdık, kazdık… Sonunda taşı çıkardık. Taşın altından, toprağın içinde verev şekilde uzanan bir su yolu ortaya çıktı. Anneme sordum. “Bu eski Rumlardan kalma bir su menfezi,” dedi. Eskiler yağmur suyunu gelişigüzel bırakmazmış. Tarlaların altından geçen taş kanallarla suyu toplar, sonra derelere ulaştırırlarmış. Yağmur Gelmeden Önce Çocukluğumdan başka bir sahne daha hatırlıyorum. Yağmur b...

Zamanı Ölçerken Zamanı Kaybetmek: Doğa Temelli Zaman Algısı ve Modern Dünyanın Zaman Paradoksu

Resim
İnsanlık tarihinin en büyük başarılarından biri zamanı ölçebilmesidir. Ama belki de en büyük paradokslarından biri de budur: Zamanı ölçmeyi öğrendikçe, zamanla kurduğumuz doğal ilişkiyi kaybettik. Bugün saniyeleri atom titreşimleriyle ölçebiliyoruz. Telefonlarımız, uydularımız ve internet ağlarımız aynı anda çalışabilmek için dünyanın en hassas zaman ölçümlerine dayanıyor. Bu ölçüm sistemlerinin temelinde Atomic clock bulunur. Atom saatleri bir saniyeyi, bir atomun belirli enerji geçişlerinin milyarlarca titreşimine göre hesaplar. Ama bu inanılmaz hassasiyetin ortasında modern insanın sık söylediği bir cümle var: “Zamanım yok.” Bu cümle insanlığın zamanla ilişkisini anlatan en güçlü göstergelerden biridir. Zamanın İlk Öğretmeni: Doğa İnsan zamanı ilk olarak ölçmedi , gözlemledi . güneşin doğuşu gölgenin uzaması ayın büyüyüp küçülmesi kuşların göçü tohumun filizlenmesi Bu ritimler insanın ilk saatleriydi. Birçok eski toplum için zaman doğrusal değil döngüseldi . ...

Trabzon Okyanuslar ve Denizler Zirvesi: İklim Krizinde Katılım Neden Önemli?

Resim
  Bir Zirve Ne Kadar Zirvedir? Okyanuslardan kapya bibere, iklim krizinin görünmeyen meselesi: katılım Bazen bir haberin içinde yalnızca bir bilgi görürüz. Bir tarih. Bir yer. Bir toplantı. Bir zirve. Fakat bazı kelimeler, taşıdıkları anlamdan daha büyüktür. Zirve de onlardan biridir. Zirve, yalnızca insanların bir salonda buluşması değildir. Bir mesele etrafında ortak akıl üretme, farklı sesleri bir araya getirme ve geleceğe ilişkin kararlar oluşturma iddiasıdır. Bu nedenle bir iklim zirvesinin başarısını yalnızca kaç kişinin konuştuğuyla değil, kaç farklı sesin duyulabildiğiyle değerlendirmek gerekir. Trabzon'da 10–11 Eylül 2026 tarihlerinde Okyanuslar ve Denizler Zirvesi düzenleniyor. Okyanuslardan söz ediyoruz. Denizlerden. İklim değişikliğinden. Ekosistemlerden. Mavi ekonomiden. Kıyıların geleceğinden. Bunların tamamı son derece önemli. Fakat belki de bütün bu kavramların arasında daha az konuşulan başka bir kavram var: Katılım. Çünkü iklim krizi yalnızca atmosferin, denizl...

Sabunlukla Başlayan Tüketim Zinciri: Ev Dekorasyonu, Psikoloji ve Sürdürülebilirlik

Resim
  Sabunlukla Başlayan Zincir: Ev Dekorasyonundan Tüketim Psikolojisine Uzanan Görünmeyen Döngü Bir gün mutfakta küçük bir değişiklik yapılır. Belki bir sabunluk . Belki küçük bir tezgâh aksesuarı . Belki sadece yeni bir mutfak kilimi . Ama çoğu zaman mesele orada bitmez. Sabunluk değişince renk değişir. Renk değişince diğer aksesuarlar eski görünmeye başlar. Sonra perde uymaz. Sonra masa örtüsü. Sonra dolap kulpları. Sonra sandalyeler. Ve bir süre sonra fark ederiz ki başlangıç noktası küçücük bir eşya olsa da sonuçta evin yarısı değişmiştir. Bu durum sadece dekorasyon meselesi değildir. Arkasında insan psikolojisinin derin mekanizmaları vardır. 1. Estetik Zincir Etkisi Tasarım dünyasında buna bazen estetik zincir etkisi denir. İnsan beyni çevresindeki nesneleri tek tek değil bir bütün olarak algılar . Bir eşya değiştiğinde beynimiz hemen şu soruyu sorar: “Peki geri kalan her şey bununla uyumlu mu?” Uyumsuzluk algısı oluştuğunda zihinsel rahatsızlık başlar. ...